Mới đây, mạng xã hội xôn xao trước một bảng dự kiến thu chi cho Lễ tri ân của học sinh khối 12 với những khoản chi lẽ ra có thể tiết kiệm được như tiền thuê DJ ca nhạc, thuê chụp ảnh, quay phim. Tương tự, dư luận cũng từng bày tỏ nhiều ý kiến không đồng tình về lễ chia tay và tri ân thầy cô của học sinh khối 9 ở Hà Nội với những khoản chi “mạnh tay” cho dịch vụ âm thanh, ánh sáng, trang trí sân khấu và khu vực "check-in", thuê MC và chụp ảnh, quay phim cho chương trình. Một phụ huynh giấu tên chia sẻ: “Xưa nay văn nghệ trong nhà trường đều do thầy cô và các học sinh tự biên tự diễn. Việc thuê biên đạo, thuê DJ, quay phim đặt nặng yếu tố hoành tráng, vô hình chung đã biến văn nghệ nhà trường trở thành một sân khấu chuyên nghiệp, khiến lễ tri ân và trưởng thành của học sinh giống như một sự kiện giải trí hào nhoáng, gây lãng phí không cần thiết”.

Thực tế, hoạt động lễ tri ân và trưởng thành cho học sinh cuối cấp mới diễn ra vài năm trở lại đây. Trước kia, các hoạt động này thường chỉ được tổ chức trong các mô hình trường quốc tế, trường dân lập và tư thục có mặt bằng thu nhập của các gia đình khá cao. Những năm gần đây, hoạt động này ngày càng phổ biến sang các trường công lập. Ở nhiều nơi, buổi chia tay cho học sinh cuối cấp được tổ chức giản dị, ấm áp, thân tình ngay trong khuôn viên nhà trường. Không liên hoan mặn hay văn nghệ rình rang, không có những món quà tri ân thầy cô và nhà trường được “định giá” cụ thể trong dự toán, những buổi lễ này chỉ có các hoạt động đơn giản như tổng kết 4 năm học đã qua hay kể lại những kỷ niệm đáng nhớ, những lời chia sẻ, dặn dò dành cho học sinh, lời tri ân từ phụ huynh và các học sinh gửi tới thầy cô và nhà trường. Chỉ như thế cũng đã đủ để có thể làm nên một chương trình xúc động và ý nghĩa.

Ngược lại, có không ít trường lại chạy theo một lễ tri ân hoành tráng khi thuê hội trường rộng và thiết kế ánh sáng sân khấu lung linh, bố trí âm thanh hiện đại, đặt tiệc liên hoan mặn đắt tiền tại nhà hàng cao cấp… kéo theo các học sinh đua nhau lo làm tóc, trang điểm, diện váy áo xúng xính như công chúa để “sống ảo” khiến chi phí mỗi học sinh phải đóng góp và chuẩn bị cho buổi tiệc không hề thấp. Không ít phụ huynh bày tỏ, năm cuối cấp, các khoản tiền học của con đều đã “đội” lên bởi phải tập trung ôn thi, việc phát sinh thêm quá nhiều những chi phí như in đồng phục, chụp ảnh kỷ yếu dã ngoại, liên hoan tại nhà hàng, chuẩn bị trang phục dạ hội để tham gia buổi lễ… đều tạo thêm gánh nặng kinh tế cho những gia đình ít có điều kiện.

Là hoạt động mang nghĩa tự nguyện nhưng thực tế khi tổ chức thực hiện có thể tạo sức ép vô hình lên học sinh và các bậc phụ huynh. “Không cho con tham gia thì sợ con tự ti, mặc cảm với bạn bè, khiến con buồn và tiếc nuối, ảnh hưởng tâm lý khi đứng trước kì thi quan trọng trong đời. Cho tham gia thì bố mẹ phải “đau đầu” lo chi phí”, anh N.T.Đ.A, phường Cầu Giấy, cho hay.

Không đồng tình với việc tổ chức buổi lễ trưởng thành quá tốn kém, chị P.T.H, phường Xuân Đỉnh, chia sẻ: “Với lớp 12 có thể tổ chức lễ trưởng thành, còn lớp 9 chỉ nên chuẩn bị một lễ tốt nghiệp hay lễ ra trường với hình thức đơn giản, tiết kiệm, tránh lãng phí. Bởi hầu hết các hoạt động này đều không quá cần thiết, nếu càng tổ chức xịn, càng hoành tráng, phô trương, sẽ gây lãng phí càng nhiều”. Chưa kể, theo chị H, khi năm học cuối cấp sắp kết thúc, nếu tổ chức quá rình rang có thể làm các học sinh xao nhãng học tập. Thay vì lắng nghe các chia sẻ từ thầy cô, cha mẹ và bạn bè, thay vì chú trọng cảm xúc thật, nhiều học sinh mất quá nhiều thời gian cho việc lên ý tưởng chuẩn bị dự tiệc, chỉ chăm chăm chụp ảnh và lo đăng mạng xã hội sao cho thật đẹp, hút được nhiều “like”. Tâm lý háo hức mong đến ngày tổ chức cũng như dư âm đọng lại sau buổi lễ ít nhiều đều ảnh hưởng đến con trong khi kì thi quan trọng đang đến gần.

Để lưu lại kỷ niệm đẹp cho những năm tháng đi học và góp phần giáo dục về lòng biết ơn, về ý nghĩa của việc học, đề cao tình thầy trò, tình bạn, mỗi nhà trường nên tổ chức một buổi lễ chia tay gần gũi, giản dị và ấm áp dành riêng cho học sinh cuối cấp. Giá trị cốt lõi của một lễ trưởng thành hay lễ chia tay ra trường cho học sinh không nằm ở những khoản chi tốn kém, xa xỉ mà ở việc có thể mang đến những cảm xúc chân thành cho người tham gia. Đừng biến những hoạt động vốn rất đẹp dành cho những năm tháng tuổi học trò lại trở thành cuộc đua hình thức đầy phô trương, gây lãng phí và tạo áp lực về tài chính cho nhiều gia đình.