Nhiều ý kiến tâm huyết góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Công chứng

Tọa đàm lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 104/2025/NĐ-CP và dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 05/2025/TT-BTP đã ghi nhận nhiều ý kiến từ các cơ quan quản lý, Hiệp hội công chứng viên Việt Nam, Sở Tư pháp và Hội công chứng viên các địa phương. Các góp ý tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế chuyển đổi mô hình tổ chức hành nghề công chứng, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công chứng điện tử và tháo gỡ những khó khăn trong thực tiễn.

Trong khuôn khổ chương trình xây dựng văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Công chứng, Bộ Tư pháp đã tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 104/2025/NĐ-CP và dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 05/2025/TT-BTP với sự tham dự của đại diện Cục Bổ trợ tư pháp, Hiệp hội công chứng viên Việt Nam, Sở Tư pháp các địa phương, Hội công chứng viên cùng đông đảo công chứng viên.

Toàn cảnh Tọa đàm.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Tấn Cường, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp cho biết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng năm 2026 được ban hành nhằm tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm sự thống nhất với các luật có liên quan. Bộ Tư pháp đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định và Thông tư hướng dẫn để bảo đảm có hiệu lực đồng thời với Luật từ ngày 01/5/2027.

Ông Nguyễn Tấn Cường, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp phát biểu khai mạc Tọa đàm.

Việc hoàn thiện các văn bản hướng dẫn không chỉ bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và đội ngũ công chứng viên trong quá trình chuyển đổi số.

Hoàn thiện quy định về quản lý và cơ sở dữ liệu công chứng

Trình bày dự thảo, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp, giới thiệu nhiều điểm mới như phân cấp thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm công chứng viên cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh; hoàn thiện quy định về Cơ sở dữ liệu công chứng; từng bước kết nối dữ liệu trên phạm vi toàn quốc và dự kiến triển khai công chứng giao dịch bất động sản trên toàn quốc khi các cơ sở dữ liệu quốc gia được kết nối đồng bộ.

Đối với dự thảo Thông tư, Ban soạn thảo đề xuất đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua khai thác dữ liệu quốc gia, giảm giấy tờ người dân phải xuất trình và tinh gọn các loại sổ nghiệp vụ.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động công chứng

Bà Nguyễn Thị Thơ, Chủ tịch Hiệp hội công chứng viên Việt Nam, đồng chủ trì Tọa đàm, cho biết Hiệp hội đang thúc đẩy nhanh triển khai công chứng điện tử trên phạm vi toàn quốc.

Bà Nguyễn Thị Thơ, Chủ tịch Hiệp hội công chứng viên Việt Nam phát biểu tại Tọa đàm.

Hiệp hội cũng chia sẻ những kết quả tích cực từ việc triển khai công chứng điện tử tại Hà Nội và đang lan rộng ra nhiều tỉnh, đặc biệt đối với hợp đồng thế chấp, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết, giảm hồ sơ giấy và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Bà Nguyễn Thị Thơ khẳng định Hiệp hội sẽ đồng hành cùng các cơ quan quản lý trong quá trình chuyển đổi Phòng công chứng sang Văn phòng công chứng, đồng thời có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên. Hiệp hội đặc biệt quan tâm đến các vấn đề như an toàn hồ sơ lưu trữ, chi phí chuyển đổi phù hợp cho hội viên và các chính sách bảo đảm quyền lợi của hội viên.

Chuyển đổi số và công chứng điện tử là xu thế tất yếu, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng tính minh bạch và khẳng định vai trò của hoạt động công chứng trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, Hiệp hội đề xuất nghiên cứu kỹ lưỡng mô hình Quỹ bồi thường thiệt hại của nghề công chứng nhằm tăng cường cơ chế bảo vệ quyền lợi của người hành nghề và người yêu cầu công chứng.

Ngoài ra, Hiệp hội và các Hội địa phương kiến nghị nghiên cứu sửa đổi, đơn giản hóa các quy định về hồ sơ, giấy tờ trong thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế, đặc biệt đối với việc chứng minh quan hệ thừa kế. Trên thực tế nhiều trường hợp người dân gặp khó khăn trong việc bổ sung đầy đủ giấy tờ theo quy định hiện hành, do đó cần có giải pháp linh hoạt hơn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục công chứng.

Nhiều ý kiến từ thực tiễn địa phương

Các đại biểu tập trung góp ý về lộ trình chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng. Đại diện nhiều địa phương cho rằng vẫn còn không ít vướng mắc liên quan đến cơ chế xác định giá trị chuyển đổi, xử lý tài sản và hồ sơ lưu trữ, chế độ đối với người lao động cũng như tâm lý của công chứng viên khi chuyển đổi mô hình hoạt động.

Các đại biểu chia sẻ tại Tọa đàm.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị dự thảo cần linh hoạt hơn đối với các Phòng công chứng chỉ có một công chứng viên; mở rộng quy định về công chứng ngoài trụ sở; đồng thời bổ sung cơ chế khai thác dữ liệu quốc gia hoặc cho phép người dân cam kết trong một số trường hợp thiếu giấy tờ hộ tịch, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế để tạo thuận lợi cho người dân.

Tiếp thu để hoàn thiện dự thảo

Ngoài các nội dung về chuyển đổi mô hình tổ chức hành nghề công chứng, các đại biểu cũng kiến nghị hoàn thiện quy định về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, lưu trữ hồ sơ điện tử, cơ chế phối hợp trong việc cung cấp thông tin xác minh và sớm ban hành quy trình nghiệp vụ thống nhất về công chứng điện tử.

Phát biểu kết luận, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp của các đại biểu. Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo Nghị định và Thông tư, bảo đảm các quy định mới vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động công chứng.

Tọa đàm là dịp để cơ quan quản lý lắng nghe ý kiến từ thực tiễn, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, hướng tới xây dựng nền công chứng chuyên nghiệp, hiện đại và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Một số hình ảnh khác tại Tọa đàm: