Trước thực tế đó, các cấp chính quyền thành phố Hà Nội đang chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, đưa chính sách việc làm và an sinh xã hội về tận cơ sở.

“Chiếc phao” an sinh trao tận tay người yếu thế

Tại các khu vực ven đô có diện tích đất thu hồi lớn như các xã thuộc Thường Tín (Hồng Vân, Thượng Phúc, Chương Dương…) hay cụm Sóc Sơn, đời sống và phương thức mưu sinh truyền thống của người dân đã và đang có bước thay đổi căn bản. Khi tư liệu sản xuất chính không còn, áp lực việc làm là khá lớn đối với những lao động phổ thông quá tuổi tuyển dụng tại các khu công nghiệp hoặc thiếu tay nghề kỹ thuật.

Thực tế khảo sát tại Ngày hội tư vấn và giao dịch việc làm cụm Sóc Sơn cho thấy, đa số người tìm việc là lao động trẻ và trình độ phổ thông chiếm 47,3%. Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp đối với nhóm tuổi trên 40 giảm rõ rệt, chỉ chiếm chưa đầy 17% chỉ tiêu. Điều này cho thấy, cơ hội việc làm dành cho lao động trung, cao tuổi tại các vùng thu hồi đất gặp nhiều thách thức.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Ngân hàng Chính sách xã hội cùng chính quyền địa phương tập trung rà soát nhu cầu, hỗ trợ vay vốn ưu đãi, kết nối việc làm tại các làng nghề truyền thống mây tre đan, thêu ren hoặc vào làm việc ở các xí nghiệp, nhà máy mới. Đồng thời, các doanh nghiệp dịch vụ việc làm mở thêm hướng xuất khẩu lao động theo diện kỹ năng đặc định, hỗ trợ chi phí ưu đãi chỉ khoảng 50 triệu đồng trọn gói cho con em các gia đình bị thu hồi đất, giúp các hộ sớm ổn định kinh tế.

Chị Dương Thị Tho (đội 3 thôn Văn Giáp, xã Thường Tín) có sức khỏe yếu, đi lại khó khăn. Bố mẹ chia tay từ nhỏ và chị gái mất sớm, chị Tho một mình bươn chải nuôi đứa cháu gái mồ côi học lớp 4 bằng công việc cuốn vàng mã tại nhà. Tại Phiên giao dịch việc làm lưu động tổ chức tại Thường Tín tháng 9-2026, chị Tho là một trong những cá nhân được trao tặng cuốn sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện. Chị Tho xúc động chia sẻ: “Nhận được cuốn sổ BHXH tự nguyện với nhiều chính sách ưu đãi, tôi thấy mình thật may mắn khi có thêm điểm tựa lúc tuổi già”.

Không chỉ ở Thường Tín, tại Phiên giao dịch việc làm lưu động do Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội phối hợp chính quyền 5 phường: Đống Đa, Kim Liên, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Láng tổ chức, chính quyền cơ sở cũng lồng ghép công tác hỗ trợ việc làm cho các đối tượng đặc thù như người hoàn thành cai nghiện ma túy hay người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Đội ngũ cán bộ cơ sở đóng vai trò là "cánh tay nối dài" đưa chính sách đến từng ngõ xóm.

Bà Hoàng Thị Thu Hà, Tổ trưởng Tổ dân phố số 7 (phường Đống Đa) chia sẻ: “Tổ có gần 1.000 hộ với hơn 3.000 nhân khẩu. Chúng tôi trực tiếp thông báo, rà soát từng nhà có thanh niên chưa có việc làm để hướng dẫn tham gia Phiên giao dịch việc làm. Việc các doanh nghiệp tập trung tuyển dụng công khai tại phiên lưu động rất bổ ích, giúp người dân có cái nhìn bao quát về thị trường lao động và dễ dàng tìm được công việc phù hợp năng lực”.

Gắn kết việc làm với bảo vệ quyền lợi bảo hiểm

Một điểm sáng nổi bật trong chuỗi giải pháp hỗ trợ việc làm cho người dân diện giải tỏa mặt bằng là sự đồng hành chặt chẽ của ngành BHXH nhằm bảo đảm quyền lợi an sinh lâu dài.

Trao đổi tại phiên giao dịch việc làm cụm Thường Tín, ông Phạm Hữu Thanh, Phó Giám đốc BHXH cơ sở Phú Xuyên nhấn mạnh: “Chúng tôi trực tiếp tư vấn, giải đáp chế độ BHXH, BHYT, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể để thực hiện nghiêm trách nhiệm đóng bảo hiểm bắt buộc cho người lao động”.

Đặc biệt, thời gian qua, cơ quan BHXH đã phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân các cấp để đôn đốc, xử lý nợ đọng, chậm đóng bảo hiểm, kiên quyết không để tiền nợ đọng kéo dài làm ảnh hưởng tới quyền lợi của người lao động. Nhờ đó, nợ đọng BHXH đã kéo giảm xuống mức rất thấp, vừa bảo đảm an sinh vững chắc cho lao động mới được tuyển dụng, vừa giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý không đáng có.

Tính đến trung tuần tháng 9-2026, toàn thành phố đã giải quyết việc làm cho hơn 160.980 lao động, đạt gần 94,1% kế hoạch cả năm. Về định hướng phát triển thị trường lao động, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Hà Nội Nguyễn Tây Nam khẳng định, để chính sách đi vào chiều sâu, chính quyền cấp xã, phường phải chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy "quản lý việc làm" sang tư duy "phục vụ và hỗ trợ người dân có việc làm bền vững".

Nói cách khác, cán bộ cơ sở phải chủ động nắm chắc trên địa bàn có bao nhiêu người thiếu việc làm sau giải phóng mặt bằng, nhóm nào cần học nghề chuyển đổi sinh kế, đối tượng yếu thế cần hỗ trợ ra sao để phối hợp ngay với Trung tâm Dịch vụ việc làm kết nối kịp thời với doanh nghiệp, góp phần tạo sinh kế, thu nhập ổn định cho người lao động.