Đảm bảo hoạt động kiểm tra là công cụ quan trọng trong phát hiện, ngăn chặn kịp thời vi phạm hành chính

Báo cáo về tình hình thi hành pháp luật về XLVPHC của Bộ Công Thương trong giai đoạn từ ngày 1/1/2025 đến ngày 15/3/2026 tại buổi kiểm tra, ông Phạm Thành Trung, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Công Thương cho biết, Bộ đã tập trung chỉ đạo đồng bộ các mặt công tác, từ rà soát, hoàn thiện thể chế, ban hành văn bản chỉ đạo, tổ chức phổ biến pháp luật, tập huấn nghiệp vụ đến xây dựng kế hoạch kiểm tra, thanh tra hàng năm.

Về tình hình VPHC, qua quá trình kiểm tra, xử phạt VPHC cho thấy vi phạm trong lĩnh vực Công Thương tập trung chủ yếu ở các nhóm hành vi như buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng nhập lậu; kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu; vi phạm quy định về điều kiện kinh doanh; vi phạm trong thương mại điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sở hữu trí tuệ, đa cấp, điện lực, hóa chất.

Đáng chú ý, nhiều hành vi vi phạm diễn ra trên môi trường thương mại điện tử, mạng xã hội, sử dụng tài khoản ảo, livestream bán hàng, phân tán kho hàng và thuê trung gian vận chuyển, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xác minh và xử lý.

Về tình hình xử phạt VPHC, trong giai đoạn từ 1/1/2025 đến hết ngày 15/3/2026, tổng số vụ kiểm tra là 276 vụ, số tổ chức được kiểm tra là 272, số cá nhân được kiểm tra là 4 cá nhân. Tổng số quyết định xử phạt là 218 quyết định, với tổng số tiền thu từ xử phạt VPHC là hơn 38 tỷ đồng. Số lượng quyết định xử phạt đã thi hành xong là 217 quyết định, số lượng hồ sơ có dấu hiệu tội phạm được chuyển để truy cứu trách nhiệm hình sự là 18 vụ.

Từ thực tiễn trong thi hành pháp luật về XLVPHC, Bộ Công Thương đề nghị Chính phủ quan tâm chỉ đạo sớm xem xét, ban hành các nghị định quy định xử phạt VPHC trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Công Thương để bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ, kịp thời cho công tác thực thi.

Bộ Công Thương đề nghị Bộ Tư pháp tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn áp dụng Luật XLVPHC và các văn bản hướng dẫn thi hành; đồng thời xây dựng và triển khai cách thức, hình thức công khai các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật, văn bản hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ thi hành pháp luật về XLVPHC một cách kịp thời, minh bạch, dễ tiếp cận (qua Cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp, Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật, chuyên trang chuyên ngành hoặc các hình thức khác phù hợp).

Quan tâm, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về áp dụng pháp luật về XLVPHC cho công chức thực thi của các Bộ, ngành nói chung và của Bộ Công Thương nói riêng được tham gia, qua đó nâng cao kiến thức, kỹ năng và tăng cường trao đổi nghiệp vụ.

Với Bộ Công an, Bộ này đề nghị sớm hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu quốc gia về XLVPHC để phục vụ công tác quản lý, thống kê, theo dõi và xác minh thông tin.

Đối với các Bộ, ngành, địa phương, Bộ này đề nghị tiếp tục tăng cường phối hợp với Bộ Công Thương và các lực lượng chức năng của ngành Công Thương trong công tác kiểm tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi VPHC, nhất là trong các lĩnh vực có tính liên ngành cao như thương mại điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hàng giả, hàng cấm, hàng nhập lậu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hóa chất, điện lực và hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp; đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp trong xác minh, định giá, giám định, thu thập chứng cứ và chuyển hồ sơ có dấu hiệu tội phạm.

Tại buổi kiểm tra, đại diện các đơn vị chức năng có liên quan của Bộ Công Thương và Đoàn kiểm tra đã có trao đổi, làm rõ một số nội dung liên quan đến ý kiến nhận định sơ bộ về kết quả kiểm tra tại các cơ quan, đơn vị được kiểm tra của Bộ Công Thương.

Kết luận buổi kiểm tra, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đánh giá cao hồ sơ, báo cáo cũng như sự phối hợp của Bộ Công Thương cũng như các đơn vị của Bộ trong quá trình làm việc với Đoàn kiểm tra.

Thứ trưởng đánh giá, về cơ bản, việc tổ chức thi hành pháp luật về XLVPHC của Bộ được thực hiện một cách hiệu quả, thống nhất. Tỷ lệ thi hành các quyết định xử phạt VPHC của Bộ cũng rất cao.

Nhấn mạnh lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Công Thương rất nhiều, là những lĩnh vực rất nhạy cảm, rất phức tạp và liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh và quyền lợi của người dân, của doanh nghiệp, là những vấn đề nóng, Thứ trưởng cũng đánh giá cao sự nỗ lực của Bộ trong thực hiện, cụ thể hóa các quy định của Luật XLVPHC.

Thời gian tới, Thứ trưởng đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo và phân công rõ trách nhiệm của các đơn vị trong việc tổ chức thực hiện hoạt động kiểm tra, đảm bảo hoạt động kiểm tra thực sự là công cụ quan trọng trong phát hiện, ngăn chặn và kịp thời xử lý các hành vi vi phạm. Qua đó, giúp nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của Bộ.

Đánh giá cao công tác phổ biến pháp luật và hướng dẫn tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về XLVPHC, Thứ trưởng đề nghị Bộ trong thời gian tới tiếp tục triển khai các hoạt động này với quy mô và hình thức đa dạng hơn, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật và năng lực thực thi.

Đối với những tồn tại, hạn chế đã được Đoàn kiểm tra chỉ ra, Thứ trưởng đề nghị các cơ quan, đơn vị chức năng của Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp giải trình, làm rõ và có hướng xử lý phù hợp.

Minh Khôi