Luật Thi đua, khen thưởng mới: Nới tiêu chuẩn, bỏ ‘4 sáng kiến’

Luật mới quy định danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" để tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn sau: Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; Đạt tiêu chuẩn danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến" và có sáng kiến được cơ sở công nhận.

Cùng với đó là điều kiện đạt tiêu chuẩn danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến" và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; hay đạt tiêu chuẩn danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến" và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.

Luật cũng nêu nguyên tắc Chính phủ quy định tỉ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở".

Bên cạnh đó, luật còn sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 74 quy định về bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh. Cụ thể, sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 như sau: "Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội; quốc phòng, an ninh, đối ngoại; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công tác xã hội, từ thiện nhân đạo".

Bên cạnh đó, luật cũng sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 1 của điều trên như sau: "Có 2 lần liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" hoặc có 2 năm liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ".

Như vậy, luật mới đã bỏ quy định "trong thời gian đó có 2 sáng kiến được công nhận và áp dụng có hiệu quả trong phạm vi cơ sở hoặc có 2 đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cơ sở". Điều này tương ứng với việc bỏ quy định phải có 4 sáng kiến trong 2 năm.

"Không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được"

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, về danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chính phủ tiếp thu ý kiến của cơ quan thẩm tra và đại biểu Quốc hội. Theo đó, Chính phủ không quy định tỉ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" đối với cá nhân theo tiêu chuẩn "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" tại khoản 7 Điều 1 dự thảo Luật. Từ đó, dự luật quy định tỉ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" là cá nhân đề nghị xét tặng danh hiệu không theo tiêu chuẩn "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ".

Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng và các loại hình khen thưởng, Chính phủ tiếp thu giữ nguyên quy định về nguyên tắc "không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được"; đồng thời, bổ sung cụm từ "trừ khen thưởng công trạng".

Quy định này nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, bởi khen thưởng công trạng được xét trên cơ sở tích lũy thành tích qua thời gian.

Luật cũng tách bạch hai loại hình "khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề" và "khen thưởng chuyên đề", nhằm phản ánh đúng bản chất các hình thức khen thưởng trong từng nhiệm vụ, lĩnh vực cụ thể.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng sẽ có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Hải Liên