Cục An ninh mạng (Bộ Công an) vừa phát đi cảnh báo về tình trạng các đối tượng tội phạm công nghệ cao đã triệt để lợi dụng nhu cầu mua sắm và tặng quà biếu nhân dịp Tết Trung thu để dựng lên các kịch bản lừa đảo mới. Trước đó, cơ quan công an nhiều địa phương như tỉnh Hưng Yên, Quảng Ngãi, Đồng Nai,… cũng đã đồng loạt cảnh báo khẩn cấp về thủ đoạn mạo danh cơ quan, tổ chức để tặng quà, cấp vốn hỗ trợ hay gửi bưu phẩm chứa mã QR độc hại nhằm đánh cắp thông tin và chiếm đoạt tài sản.

Cụ thể, thủ đoạn của kẻ gian bắt đầu từ việc thu thập dữ liệu cá nhân bị rò rỉ của người dân, sau đó gửi các gói bưu phẩm như bánh Trung thu, trà, thiệp tri ân hoặc voucher giảm giá đến tận nhà nạn nhân. Bên ngoài bao bì thường dán nhãn “Quà tri ân khách hàng thân thiết” hoặc dán logo giả mạo các sàn thương mại điện tử, các thương hiệu lớn nhằm tạo niềm tin. Bên trong hộp quà có giấy hướng dẫn hay thiệp, voucher in mã QR kèm lời mời chào “quét mã để xác thực nhận quà”, “hoàn thiện hồ sơ nhận quà” hay "xác minh thông tin nhận tiền lì xì”.

Nếu người dân quét mã QR, các đối tượng sẽ thực hiện các bước dẫn dụ như chuyển tới trang web giả mạo có giao diện giống hệt ứng dụng ngân hàng hay sàn thương mại điện tử, sau đó yêu cầu nạn nhân nhập số căn cước công dân, tên đăng nhập, mật khẩu và mã OTP. Sau đó, chúng tiếp tục lừa nạn nhân tải ứng dụng để kích hoạt voucher qua đó cài mã độc (.apk) nhằm âm thầm theo dõi thao tác bàn phím, thu thập OTP và chiếm quyền kiểm soát thiết bị từ xa.

Một thủ đoạn khác của các đối tượng xấu là sử dụng logo, hình ảnh y như thật để lập các tài khoản mạng xã hội Facebook, Zalo, TikTok mạo danh cơ quan nhà nước, trường học, doanh nghiệp lớn, tổ chức xã hội để quảng cáo “Đăng ký nhận quà Trung thu miễn phí”, “Hỗ trợ tiền cho trẻ em năm 2026”, “Tặng voucher/lồng đèn cho bé”....

Sau khi nạn nhân đăng ký nhận quà, đối tượng sẽ gửi đường link hoặc mã QR yêu cầu điền thông tin cá nhân, điện thoại, căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng. Tiếp đó, các đối tượng sẽ viện nhiều lý do để yêu cầu cung cấp mã xác thực hoặc đề nghị chuyển trước một khoản “phí vận chuyển” hay “phí kích hoạt”, “phí xác nhận”, “phí hỗ trợ”. Khi nạn nhân chuyển tiền, chúng tiếp tục viện nhiều lý do để yêu cầu chuyển thêm hoặc lập tức chặn liên lạc.

Lực lượng chức năng cảnh báo người dân nhận diện các dấu hiệu bất thường trong các bẫy lừa đảo gồm: nhận quà từ người gửi không rõ danh tính; quà “miễn phí” nhưng đòi hỏi thông tin nhạy cảm (mật khẩu, OTP); đường link từ mã QR chứa ký tự lạ hoặc yêu cầu chuyển phí trước.

Ngoài ra, kẻ xấu còn có nhiều kịch bản kêu gọi ủng hộ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp Tết Trung thu nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Chúng có thể dựng lên những câu chuyện cảm động về trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn để kêu gọi cộng đồng ủng hộ hoặc sử dụng hình ảnh, thông tin của những trường hợp trẻ em hoàn cảnh khó khăn, các chương trình thiện nguyện dịp Trung thu có thật để đăng lên các hội nhóm nhằm tạo niềm tin, sau đó yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân và chiếm đoạt tiền quyên góp.

Để phòng tránh sập bẫy lừa đảo, cơ quan công an khuyến cáo người dân: Tuyệt đối không quét các mã QR in trên bưu phẩm, tờ rơi không rõ nguồn gốc. Không tin tưởng hoàn toàn vào bao bì, logo doanh nghiệp; cần gọi trực tiếp lên tổng đài chính thức của hãng để xác minh. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu Internet Banking hoặc tải các tệp ứng dụng đuôi .apk ngoài kho ứng dụng chính thức (Google Play, App Store).

Trong trường hợp đã trót quét mã hoặc nhập thông tin, người dân cần liên hệ ngay hotline ngân hàng để khóa tài khoản khẩn cấp, đồng thời lưu lại các bằng chứng như bưu phẩm, tin nhắn, số điện thoại, tài khoản nhận tiền, đường link, mã QR, biên lai chuyển khoản, lịch sử giao dịch và trình báo cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.