Bằng cách chủ động rà soát địa bàn, trực tiếp tiếp cận doanh nghiệp, đổi mới tuyên truyền, vận động, Công đoàn Hà Nội đang từng bước mở rộng mạng lưới tập hợp người lao động, tạo nền tảng để tổ chức Công đoàn phát triển vững chắc và hoạt động ngày càng thực chất.

Chủ động đi tìm người lao động

Phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở (CĐCS) là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Công đoàn. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, số lượng doanh nghiệp thường xuyên thay đổi, việc mở rộng mạng lưới Công đoàn không thể chỉ dựa vào những phương thức tuyên truyền, vận động truyền thống.

Muốn tập hợp được người lao động, cán bộ Công đoàn phải đến đúng doanh nghiệp, tiếp cận đúng đối tượng, nắm bắt và giải đáp những vấn đề mà cả người sử dụng lao động lẫn người lao động quan tâm. Thay vì chỉ giao chỉ tiêu thành lập CĐCS, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã chủ động đổi mới cách làm bằng việc thành lập các tổ công tác do Thường trực trực tiếp làm Trưởng đoàn, làm việc với 74 đảng ủy xã, phường về công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS.

Công tác phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở không còn là nhiệm vụ riêng của cán bộ Công đoàn mà đang được triển khai trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các cơ quan chức năng tại địa phương. Đặc biệt, đợt thi đua 90 ngày cao điểm phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS (từ ngày 1-10 đến 31-12-2026) theo Kế hoạch số 62/KH-LĐLĐ của LĐLĐ thành phố Hà Nội đã tạo động lực thúc đẩy hành động, đồng thời đặt ra yêu cầu cụ thể về tiến độ, chỉ tiêu và trách nhiệm của từng đơn vị.

Theo số liệu mới nhất, tính đến đầu tháng 11-2026, các cấp Công đoàn Hà Nội đã vận động thành lập mới 2.917 CĐCS, đạt 729,2% kế hoạch năm; kết nạp 140.383 đoàn viên, đạt 215,9% chỉ tiêu theo kế hoạch điều chỉnh của Tổng LĐLĐ Việt Nam. Trong đó, 100.404 đoàn viên được phát triển tại các đơn vị mới thành lập tổ chức Công đoàn, 38.171 đoàn viên được kết nạp tại những đơn vị đã có tổ chức Công đoàn. Đáng chú ý, chỉ sau hơn một tháng phát động đợt thi đua cao điểm, toàn thành phố thành lập thêm 1.003 CĐCS, phát triển 41.891 đoàn viên.

Những con số này cho thấy khả năng mở rộng nhanh mạng lưới Công đoàn khi có sự tập trung nguồn lực và chỉ đạo quyết liệt. Nhưng điều đáng chú ý hơn là cách các đơn vị cơ sở biến chỉ tiêu thành những phương thức tiếp cận cụ thể.

Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn, Chủ tịch Công đoàn phường Kim Liên Nguyễn Văn Quang cho biết, phường đã thành lập đoàn công tác liên ngành với sự tham gia của lãnh đạo UBND phường, Phòng Kinh tế, Công đoàn phường và Công an khu vực. Thay vì chỉ dừng lại ở việc gửi văn bản tuyên truyền, đoàn trực tiếp đến doanh nghiệp, làm việc với lãnh đạo đơn vị, bộ phận kế toán, hành chính - nhân sự và cán bộ phụ trách bảo hiểm xã hội để trao đổi, nắm bắt tình hình và tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến việc thành lập CĐCS.

Cách tiếp cận này giúp Công đoàn nắm được tình hình hoạt động, số lượng lao động, việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, đồng thời có điều kiện giải thích cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, quyền lợi khi thành lập và tham gia tổ chức Công đoàn. Những băn khoăn về tài chính công đoàn, thủ tục thành lập hay các vấn đề liên quan đến quan hệ lao động cũng được trao đổi trực tiếp. Kết quả, Công đoàn phường Kim Liên thành lập 39 CĐCS, đạt 650% chỉ tiêu; phát triển 1.928 đoàn viên, vượt xa chỉ tiêu thành phố giao năm 2026,

Tại phường Cầu Giấy, Công đoàn phường đã vận động thành lập 108 CĐCS với 5.188 đoàn viên, trong khi chỉ tiêu năm 2026 là 8 CĐCS với 2.000 đoàn viên. Công đoàn phường Kiến Hưng cũng thành lập 51 CĐCS, phát triển 2.340 đoàn viên, riêng tháng cao điểm có 31 CĐCS mới.

Tại phường Ba Đình, phương châm “rõ doanh nghiệp, rõ người phụ trách, rõ thời hạn, rõ kết quả” được cụ thể hóa bằng việc thành lập hai tổ công tác, thường xuyên rà soát, xác minh tình trạng hoạt động của doanh nghiệp. Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình Nguyễn Thị Thanh cho biết, cán bộ Công đoàn được phân công phụ trách, tiếp cận từng đơn vị để nắm bắt số lượng lao động, tình hình sản xuất, kinh doanh; đồng thời trực tiếp trao đổi, hướng dẫn doanh nghiệp quy trình thành lập CĐCS.

Cách làm này giúp công tác phát triển đoàn viên chuyển từ vận động diện rộng sang tiếp cận có trọng tâm, rõ địa chỉ, đúng đối tượng và gắn với kết quả cụ thể. Đến nay, phường Ba Đình đã thành lập được 33 CĐCS. Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp có từ 100 lao động trở lên đạt 100% chỉ tiêu; nhóm doanh nghiệp có từ 20 đến dưới 100 lao động đạt 106% chỉ tiêu, vượt kế hoạch đề ra.

Điểm chung trong những mô hình này là Công đoàn không đứng ngoài hoạt động của doanh nghiệp để vận động một cách chung chung, mà chủ động tìm hiểu đặc điểm từng đơn vị, xây dựng phương án tiếp cận và phối hợp với chính quyền để tháo gỡ vướng mắc.

Khẳng định vai trò bằng những việc làm cụ thể, thiết thực

Tăng nhanh số lượng CĐCS và đoàn viên là kết quả đáng ghi nhận, nhưng cũng đặt ra một yêu cầu lớn hơn, nếu sau lễ ra mắt, Công đoàn không có hoạt động thiết thực, cán bộ công đoàn không đủ năng lực đại diện, tiếng nói của người lao động không được lắng nghe thì sức hấp dẫn của tổ chức khó có thể duy trì lâu dài.

Chủ tịch LĐLĐ thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Thắng đã chỉ đạo các cấp Công đoàn tiếp tục tập trung nguồn lực hoàn thành mục tiêu đợt thi đua 90 ngày cao điểm. Trong đó, ưu tiên vận động thành lập tổ chức Công đoàn tại 100% doanh nghiệp FDI; tập trung vào doanh nghiệp có từ 100 lao động trở lên, phấn đấu hoàn thành trước ngày 15-11, đồng thời đẩy mạnh rà soát, vận động tại các doanh nghiệp có từ 20 lao động trở lên.

Để tiếp tục tăng tốc mở rộng bền vững, quá trình triển khai, thành lập tổ chức mới chỉ là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn là phải củng cố hoạt động, nâng cao chất lượng cán bộ, xây dựng mối quan hệ tin cậy giữa Công đoàn với người lao động và doanh nghiệp.

Với người lao động, những vấn đề thiết thân nhất vẫn là việc làm, thu nhập, điều kiện làm việc, bảo hiểm xã hội, an toàn lao động và các quyền lợi chính đáng. Vì vậy, muốn thu hút và giữ chân đoàn viên, tổ chức Công đoàn phải chứng minh được vai trò bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Đó có thể là một cuộc đối thoại giúp tháo gỡ bất đồng tại nơi làm việc; sự hỗ trợ kịp thời khi người lao động gặp khó khăn; hay việc tham gia thương lượng nhằm cải thiện tiền lương, phúc lợi và điều kiện lao động.

Với doanh nghiệp, Công đoàn cần được nhìn nhận là đối tác đồng hành trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ. Một tổ chức đại diện người lao động hoạt động hiệu quả không chỉ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động mà còn giúp doanh nghiệp kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của công nhân, hạn chế tranh chấp, ổn định nguồn nhân lực và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Suy cho cùng, sức mạnh của tổ chức Công đoàn không chỉ được đo bằng số đoàn viên kết nạp hay số CĐCS được thành lập, mà quan trọng hơn là niềm tin của người lao động và những giá trị thiết thực mà tổ chức mang lại.

Công đoàn phải thực sự trở thành nơi người lao động tin tưởng tìm đến, nơi tiếng nói của họ được lắng nghe, đại diện và quyền lợi chính đáng được bảo vệ. Khi đó, phát triển đoàn viên không còn đơn thuần là thực hiện chỉ tiêu thi đua mà trở thành nhu cầu tự thân của cả người lao động và doanh nghiệp.