Cầu nối tín ngưỡng, tôn giáo với đời sống xã hội

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, phường Hai Bà Trưng có 14 chùa, 1 Thánh thất Cao Đài Thủ đô và 18 cơ sở tín ngưỡng, gồm 8 đình, 10 đền. Nhiều cơ sở được xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt, cấp thành phố hoặc được quản lý theo quy định của ngành văn hóa. Đây cũng là những không gian diễn ra các lễ hội gắn với lịch sử, văn hóa địa phương, như: Lễ hội chùa Vua, lễ hội kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, lễ hội đền Cơ Xá, Hội thề Đông Quan…

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Hai Bà Trưng Đỗ Phương Nga thực tiễn đặt ra yêu cầu vừa bảo đảm hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đúng quy định, vừa gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa, xây dựng môi trường lễ hội văn minh, an toàn, tiết kiệm. Để làm tốt nhiệm vụ này, việc chủ động gặp gỡ, trao đổi với chức sắc, chức việc và người đại diện các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo có ý nghĩa quan trọng. Qua đối thoại, chính quyền nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của cộng đồng, nhận diện những vấn đề phát sinh từ sớm, từ cơ sở, qua đó hạn chế nguy cơ nảy sinh phức tạp và củng cố sự đồng thuận.

Thực tiễn tại Thánh thất Cao Đài Thủ đô cho thấy hiệu quả của cách làm này. Theo GS Thượng Mai Thanh (Lê Xuân Mai), Trưởng ban Cai quản Thánh thất Cao Đài Thủ đô Hà Nội, Thánh thất tại số 48 phố Hòa Mã được thành lập năm 1948. Trong quá trình hoạt động, cơ sở luôn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp chính quyền, MTTQ và cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo.

“Các chính sách, pháp luật liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo được triển khai đầy đủ, tạo điều kiện để hoạt động tôn giáo của chúng tôi diễn ra ổn định”, GS Thượng Mai Thanh chia sẻ.

Hiện nay, các hoạt động sinh hoạt, cúng lễ hằng ngày, hằng tháng và những kỳ lễ trọng tại Thánh thất được duy trì bình thường, không gặp khó khăn, vướng mắc trong tổ chức sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo. Từ sự ổn định đó, các chức sắc, tín đồ tiếp tục phát huy trách nhiệm công dân, chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và quy định của địa phương; tích cực tham gia phong trào thi đua yêu nước, hoạt động từ thiện, nhân đạo do MTTQ phát động.

Theo GS Thượng Mai Thanh, MTTQ là kênh quan trọng giúp các tổ chức tôn giáo gắn bó với đời sống xã hội. Thông qua hội nghị, cuộc họp và các buổi thông tin thời sự về tình hình kinh tế - xã hội của Thủ đô, đất nước, chức sắc, tín đồ có thêm điều kiện tìm hiểu chủ trương, chính sách, pháp luật, đồng thời đóng góp ý kiến vào những vấn đề chung.

“Những buổi thông tin thời sự, trao đổi về tình hình kinh tế - xã hội của Thủ đô và đất nước cũng giúp chức sắc, tín đồ hiểu rõ hơn về chủ trương, chính sách, pháp luật. Khi hiểu đúng thì người dân mới có thể tự giác thực hiện tốt”, GS Thượng Mai Thanh nói.

Giá trị tín ngưỡng góp phần tạo nguồn lực văn hóa

Tại phường Chương Mỹ, hiện có 39 cơ sở tôn giáo, gồm 9 nhà thờ và 30 chùa. Trong đó, 6 chùa được xếp hạng di tích cấp quốc gia, riêng quần thể chùa Trầm, gồm: 5 chùa; 4 chùa được xếp hạng di tích cấp thành phố. Bên cạnh đó là 73 công trình tín ngưỡng như đình, đền, miếu, quán, văn chỉ, nhà thờ họ; trong đó có 4 đình được xếp hạng di tích cấp quốc gia và 25 đình được xếp hạng di tích cấp thành phố.

Những địa danh, như: Chùa Trăm Gian, chùa Trầm không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng mà còn lưu giữ những giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan. Bảo tồn tốt các không gian này cũng là gìn giữ ký ức cộng đồng, tạo điều kiện để các thế hệ tiếp nối truyền thống, tăng cường gắn bó với quê hương, địa phương. Khi được khai thác phù hợp, di sản tín ngưỡng, tôn giáo còn có thể đóng góp vào giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa và quảng bá hình ảnh địa phương.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Thu Huyền, trong bối cảnh Hà Nội vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác tín ngưỡng, tôn giáo cần chuyển mạnh theo hướng chủ động phòng ngừa, tăng cường đối thoại, đồng hành cùng cộng đồng và gắn với nhiệm vụ phát triển cụ thể của từng địa phương. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu về tín ngưỡng, tôn giáo và di sản, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý cũng cần được chú trọng, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, cập nhật, sử dụng hiệu quả và bảo mật.

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đề nghị các địa phương tiếp tục phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, chức sắc, chức việc, người có uy tín và cộng đồng dân cư trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Từ thực tiễn tại Hà Nội, có thể khẳng định sức mạnh đại đoàn kết được vun đắp từ cả những chủ trương lớn lẫn cách ứng xử cụ thể với đời sống nhân dân. Tôn trọng niềm tin, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, lắng nghe và giải quyết kịp thời vấn đề từ cơ sở chính là nền tảng tạo dựng niềm tin, củng cố đồng thuận, góp phần phát huy sức mạnh nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô.