Những chiếc “vỏ bọc” biến hóa

Đầu năm 2026, qua kiểm tra một quán cà phê tại thôn Nguyên Khê, Công an xã Phúc Thịnh phát hiện 3 đôi nam nữ có hành vi mua bán dâm. Qua đấu tranh, cơ quan công an xác định chủ quán đã móc nối, lôi kéo gái bán dâm phục vụ khách và thu lợi từ hoạt động này.

Trong tháng 1-2026, tại một quán tẩm quất ở phường Yên Nghĩa, lực lượng công an kiểm tra, phát hiện 3 đôi nam nữ đang mua bán dâm tại 3 phòng của cơ sở. Theo thông tin do cơ quan công an công bố, chủ quán khai nhận, do hoạt động kinh doanh vắng khách, người này đã thỏa thuận với các nhân viên nữ chuyển sang bán dâm, đồng thời thu tiền từ khách hoặc để khách thanh toán cho nhân viên sau.

Tháng 3-2026, tại một khách sạn trên phố Bà Triệu (Hà Nội), lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện 3 đôi nam nữ có hành vi mua bán dâm. Theo thông tin về vụ án được báo chí dẫn lại, các đối tượng môi giới sử dụng Telegram, Zalo và các nhóm kín trên mạng xã hội để tìm khách, kết nối người bán dâm, thỏa thuận giá cả. Một đối tượng còn thuê căn hộ chung cư làm nơi ăn ở cho 3 người bán dâm, chờ tìm được khách sẽ điều đi phục vụ.

Từ quán cà phê, tẩm quất đến khách sạn, những vụ việc trên cho thấy mại dâm có thể ẩn dưới nhiều loại hình dịch vụ khác nhau. Đáng chú ý, địa điểm kinh doanh đôi khi chỉ là một mắt xích trong chuỗi hoạt động, bên cạnh khâu tìm kiếm khách, môi giới, điều phối và thu tiền trên không gian mạng.

Điểm chung không nằm ở loại hình kinh doanh, mà ở việc dịch vụ hợp pháp bị cố tình biến thành vỏ bọc cho hành vi vi phạm. Vì vậy, nếu chỉ kiểm tra tại chỗ mà không làm rõ mối liên hệ giữa người tổ chức, người môi giới, địa điểm và dòng tiền, việc phát hiện có thể chưa đủ để nhận diện toàn bộ phương thức hoạt động.

Theo Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, hoạt động mại dâm hiện có xu hướng kết hợp giữa các cơ sở kinh doanh dịch vụ truyền thống với môi trường mạng. Việc tìm kiếm, thỏa thuận, điều phối khách và người bán dâm có thể diễn ra trực tuyến trước khi các bên gặp nhau tại một địa điểm cụ thể, khiến quá trình xác minh và xác định trách nhiệm trở nên phức tạp hơn.

Trong một vụ việc, có thể xuất hiện nhiều chủ thể với vai trò khác nhau, từ chủ cơ sở, người quản lý, người môi giới đến người trực tiếp mua bán dâm. Do đó, cần cá thể hóa trách nhiệm, làm rõ hành vi, lỗi, vai trò và mối liên hệ của từng người với hoạt động vi phạm.

Quản lý phải đi trước một bước

Đối với chủ hoặc người quản lý cơ sở, việc mua bán dâm xảy ra tại địa điểm kinh doanh không đồng nghĩa họ đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự. Cơ quan chức năng cần chứng minh những yếu tố liên quan, như việc biết và cho phép hoạt động mại dâm, bố trí địa điểm, tạo điều kiện tổ chức, môi giới hoặc thu lợi, tùy theo hành vi thực tế và dấu hiệu pháp lý của từng tội danh.

Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm nghiêm cấm lợi dụng kinh doanh dịch vụ để hoạt động mại dâm, đồng thời quy định các hành vi chứa mại dâm, tổ chức hoạt động mại dâm và môi giới mại dâm. Bộ luật Hình sự cũng quy định các tội chứa mại dâm và môi giới mại dâm với những dấu hiệu pháp lý riêng. Việc xử lý vì thế phải căn cứ vào chứng cứ cụ thể, không chỉ dựa trên chức danh hay vị trí của một người tại cơ sở.

Đặc biệt, chứng cứ có thể nằm ngoài hiện trường: tin nhắn, tài khoản mạng xã hội, dữ liệu điện thoại, lịch sử đặt phòng và giao dịch chuyển tiền đều có thể giúp làm rõ quá trình kết nối, điều phối và hưởng lợi. Điều này đòi hỏi hoạt động kiểm tra, xác minh phải theo sát phương thức vận hành thực tế, thay vì chỉ tập trung vào địa điểm xảy ra vi phạm.

Trước yêu cầu đó, Hà Nội đặt mục tiêu tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ có nguy cơ bị lợi dụng để hoạt động mại dâm. Theo Kế hoạch số 06/KH-UBND ngày 7/1/2026, thành phố phấn đấu kiểm tra ít nhất 60% số cơ sở thuộc nhóm này, bảo đảm mỗi cơ sở được kiểm tra ít nhất một lần trong năm; những nơi có biểu hiện phức tạp phải được tái kiểm tra. Đội Kiểm tra liên ngành 178 thành phố tổ chức kiểm tra đột xuất tối thiểu 40 lượt cơ sở; cấp xã, phường kiểm tra ít nhất 2.937 cơ sở.

Phạm vi quản lý bao gồm khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ, căn hộ cho thuê, karaoke, bar, massage, xoa bóp và cà phê đèn mờ. Nội dung kiểm tra không chỉ hướng đến phát hiện hành vi mua bán dâm, mà còn xem xét điều kiện kinh doanh, quản lý người lao động, đăng ký tạm trú và việc thực hiện cam kết phòng, chống tệ nạn mại dâm. Kiểm tra đột xuất được thực hiện khi có thông tin phản ánh, tố giác hoặc dấu hiệu vi phạm.

Kế hoạch triển khai Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2026-2030 của Hà Nội cũng đặt ra yêu cầu xây dựng hồ sơ cơ sở kinh doanh, theo dõi biến động của các đường dây, ổ nhóm và đối tượng nghi có liên quan; tăng cường ứng dụng công nghệ để phân tích, dự báo tình hình.

Tuy nhiên, hiệu quả quản lý không chỉ được đo bằng số lượt kiểm tra, mà còn ở khả năng phát hiện đúng dấu hiệu vi phạm, nhận diện các mắt xích tổ chức và ngăn chặn nguy cơ tái diễn. Việc quản lý cần dựa trên thông tin thực tế, kết hợp kiểm tra tại cơ sở với xác minh các dấu hiệu liên quan trên không gian mạng, đồng thời xử lý đúng người, đúng hành vi.

Các loại hình kinh doanh dịch vụ hợp pháp không thể bị đánh đồng với hoạt động mại dâm. Điều cần ngăn chặn là việc lợi dụng chính những dịch vụ ấy để che giấu, tổ chức hoặc thu lợi từ hành vi vi phạm. Khi phương thức hoạt động liên tục biến đổi, quản lý cũng phải chuyển từ cách tiếp cận đơn lẻ sang nhận diện toàn bộ chuỗi hoạt động, từ địa điểm, con người đến phương thức kết nối và dòng tiền.

Không để biển hiệu hợp pháp trở thành tấm bình phong cho hoạt động mại dâm, đó vừa là yêu cầu của công tác phòng, chống tệ nạn, vừa là điều kiện để bảo vệ những cơ sở kinh doanh chân chính.